Vuelta a Espana: een Korte Historische Schets

Een korte introductie

Om eens een geweldige open deur in te trappen: de Vuelta is de jongste van de drie grote rondes (Giro, Tour en Vuelta). Pas in 1935 werd de Vuelta voor het eerst verreden, maar dan wel meteen een volwassen ronde met een afstand van 3425 kilometer met start en finish in Madrid. Organisator was Juan Pujol, directeur van het Madrileense dagblad Informaciones, die zich had laten inspireren door het enthousiasme van een voormalig wielrenner Clemente López Dóriga.

Het vertrek vond plaats op 29 april 1935 om 7.45 uur met een peloton van 50 renners, die vanaf de Puerta de Atocha eerst Madrid doortrokken om op 15 mei weer terug te keren met als eerste winnaar de Belg Gustaaf Deloor. De belangrijkste drijfveer was vaderlandsliefde, althans vanuit Madrileens oogpunt. Er waren feitelijk twee grote problemen, die de organisatie van een grote ronde in Spanje hadden opgehouden, overigens nog afgezien van het feit dat wielrennen in Spanje toch minder populair was dan in bijvoorbeeld Italië of Frankrijk. Het eerste probleem betrof het feit, dat Spanje economisch achterliep. Grote delen van het land verkeerden nog in diepe armoede (bv. het Zuiden), zodat hotelaccommodaties en wegen niet aan de normale standaard voldeden. Het tweede probleem betreft de verdeeldheid binnen Spanje: de Catalanen spreken Catalaans en hebben niets met de rest, de Basken voeren al jaren een strijd voor onafhankelijkheid, de Galiciërs hebben ook zo hun eigen ideëen, etc. Het castiliaanse Spaans wordt slechts door 75% van de bevolking als moedertaal gehanteerd. Voor een groot deel geldt dus: wat uit Madrid komt, kan nooit goed zijn. In feite bleek dat al snel, want na twee Vueltas brak de Spaanse Burgeroorlog uit en duurde het vijf jaar (tot 1941) alvorens de derde Vuelta van start ging.

Inmiddels kunnen we echter wel degelijk spreken van een nationale ronde, waarin alle delen van het land participeren. Het bijzondere van het Iberisch schiereiland is, dat het zeer bergachtig is en sowieso een zeer afwisselend landschap kent. Een selectie: in het Noorden het Cantabrisch Gebergte (Picos de Europa), natuurlijk de Pyreneeën, in het midden het Systema Central en in het zuiden de Sierra Morena, de Sierras Béticas en de Sierra Nevada. Daarnaast zijn er in het oosten (bij Valencia en Alicante) en in het Oosten (Extremadura) nog enkele kleinere bergketens. Kortom een paradijs van moeilijkheden voor elke organisator en tegelijkertijd een ramp voor de gemiddelde coureur.

Daarna wordt de Vuelta georganiseerd door Unipublic, een instantie die sinds 1975 gespecialiseerd is in het organiseren van sportevenementen, waaronder de Vuelta a Espana. Maar vanaf 2011 slaat de ASO toe: jawel de organisator van de Tour de France waagt zich ook aan de Vuelta. Ongeveer de eerste maatregel die wordt genomen is het vervangen van de amarillo leiderstrui (lijkt op de Tour de France) door een rode leiderstrui. Op zich niet verkeerd, maar wel opvallend.

Truien en de Vuelta

In tegenstelling tot andere rondes kent de Vuelta niet een consistent truienbeleid. De kleur van de truien hangt vaak samen met de sponsor van dat jaar. Dit leidt tot veel onduidelijkheid, behalve waar het de amarillo-trui betreft. Deze gouden of gele trui bestond al sinds de jaren zeventig (exacte jaar is niet bekend). Vanaf 2010 zwaait de ASO (=organisator Tour) de scepter in de Vuelta en draagt de leider dus een rode trui.

Om een beetje zicht te krijgen op de kleur van de truien voor algemeen-, berg- en puntenklassement is in de onderstaande tabel een overzicht opgenomen van 1996 tot heden:

De Truien in de Vuelta 1996-heden

Jaar Algemeen Klassement Punten Klassement GPM Klassement
1996 Amarillo Rood Wit
1997 Amarillo Roze Wit
1998 Amarillo Roze Wit
1999 Amarillo Zilver Wit
2000 Amarillo Zilver Wit
2001 Amarillo Zilver Oranje
2002 Amarillo Wit Oranje
2003 Amarillo Wit Oranje
2004 Amarillo Blauw Paars
2005 Amarillo Blauw Rood
2006 Amarillo Blauw Rood
2007 Amarillo Rood Grijs/Blauw
2008 Amarillo Blauw Oranje
2009 Amarillo Groen Rood
2010-heden Rood Groen Wit met Blauwe Stippen

 

De enige houvast die we in de Vuelta hadden is in 2010 verdwenen: de amarillo trui is niet meer en is vervangen door een rode trui. Ook de bergtrui doet Tourachtig aan: wit met blauwe bollen (bij de Tour is dit wit met rode bollen). Het is te hopen, dat dit tot 2050 zo blijft, want al die wisselingen doen de herkenbaarheid van de Vuelta geen goed.