De Dwangarbeiders van de Weg

Sinds het beroemde boek van Albert Londres naar aanleiding van de Tour van 1924 *), kan iedereen op de hoogte zijn van de omstandigheden waarin wielrenners hun werk moeten doen. Het wielrennen kan als een van de zwaartse sport ter wereld worden beschouwd. Enerzijds onmogelijke afstanden afleggen en tussendoor talloze bergen beklimmen, anderzijds (zeker in de beginjaren) moeten werken met primitief materiaal in primitieve omstandigheden. Waar tennissers sinds het begin van de professionele tennissport in luxe hotels bivakkeren, moeten de coureurs het doen met aftandse hotels en tweepersoonskamers. De laatste 20 jaar is dat verschil tussen tennis en wielrennen overigens geringer geworden, maar er zijn nog steeds aanzienlijke standsverschillen.

Enige cijfers:

Totaal Aantal Deelnemers: 14983
Totaal Aantal Coureurs: 5150
Aantal Edities: 105
Gemiddeld Aantal Coureurs: 142

Een renner doet gemiddeld genomen bijna drie keer (2.86) mee aan de Tour. Deze cijfers zijn niet helemaal betrouwbaar, aangezien er, met name in de begintijd van de Tour, nogal wat onduidelijkheid kon zijn over de daadwerkelijke deelname van renners en onder welke naam de renner was ingeschreven.

Afgezien van de talloze ongelukken die rondom de Tour plaatsvinden en regelmatig voor (dodelijke) slachtoffers zorgen, zijn er in de historie van de Tour ook de nodige coureurs overleden. Het gaat om de volgende renners:

  1. In 1910 stierf Adolphe Helière tijdens het zwemmen op de rustdag: een merkwaardige gebeurtenis die tot op de dag van vandaag nooit helemaal duidelijk is geworden.
  2. In 1935 viel Francisco Cepeda uit Spanje in de 7e etappe hard op zijn hoofd en overleed drie dagen later in het ziekenhuis van Grenoble.
  3. In 1967 viel de bekendste dode te betreuren in de Tour: de Engelsman Tom Simpson overleed op de flanken van de Mont Ventoux door een fatale combinatie van hitte/vermoeidheid, dopinggebruik en alcohol. De dopingcontroles werden mede hierom in de jaren daarna geintensiveerd.
  4. In 1995 kwam Fabio Casartelli uit Italië om bij een val in de afdaling van de Portet d'Aspet: niet de val werd hem fataal, maar het feit dat hij geen helm droeg. Hij raakte namelijk met zijn hoofd het afscheidingsmuurtje tussen de weg en het ravijn, hetgeen zonder helm genoemde gevolgen heeft. Inmiddels heeft dit geleid tot het verplicht stellen van wielerhelmen.
    Casartelli was in 1992 Olympisch kampioen op de weg geworden en werd alom beschouwd als een sympathieke collega.


*) Londres gebruikte de gebroeders Pelissier (Henri en Francis) als informatiebron voor zijn boek. Zij verkeerden in permanente staat van oorlog met de organisator van de Tour: Henri Desgrange. Inzet: betere werkomstandigheden voor de coureurs.