Nationale Kampioenschappen

Nationale kampioenschappen zijn er feitelijk in drie soorten: weg, tijdrit en klim(tijdrit). Voorlopig besteden wij slechts aandacht aan de eerste categorie. De andere categoriën komen in een later stadium aan de beurt. Overigens is het nationaal kampioenschap tijdrijden pas van de laatste 20 jaar en het nationaal kampioenschap klimmen voornamelijk voorbehouden aan landen waar ook wat te klimmen valt. Terug naar de nationale kampioenschappen op de weg. Gestart in de 19e eeuw in landen als Nederland en Zwitserland, maar voortdurend aan verandering onderhevig. In de beginperiode was het bijvoorbeeld niet ongebruikelijk om met gangmakers te rijden. Verder werden er vaste afstanden van 50, 100 of 150 km gereden van A naar B en niet in de nu gebruikelijke rondjes. Ook is het in een aantal landen lange tijd gebruik geweest om het kampioenschap over diverse onderdelen te verrijden: wegwedstrijd en tijdrit of wegwedstrijd, tijdrit en klimtijdrit. Soms was ook sprake van een aantal wegwedstrijden, die dan ook nog eens samenvielen met reguliere wedstrijden (Italië) of met één vaste wedstrijd (Spanje - Catalonië). Hoe het ook zij, vanaf 1997 heeft de UCI de touwtjes strak in handen en wordt een vast format voorgeschreven. Bovendien stimuleert de UCI de nationale bonden overal ter wereld om iets te organiseren wat op een nationaal kampioenschap lijkt. Dit lukt niet altijd, aangezien sommige landen te weinig profrenners hebben, maar een combinatie met andere landen kan dan weer een oplossing bieden (zie bijvoorbeeld de Scandinavische landen of Estland, Letland en Litouwen). Het is ondoenlijk om alle nationale kampioenschappen van alle landen in volledige uitslag op te nemen in de database. Daarom hebben wij een keus moeten maken.

Wij onderscheiden de volgende categoriën vastleggingen:

  1. Categorie 10 coureurs: Dit zijn de landen waarvan 10 coureurs per jaar worden opgenomen (indien bekend) en die de langste historie hebben. Denk hierbij aan Australië, Groot-Brittanië, Frankrijk, België, etc.
  2. Categorie 5 coureurs: Deze landen zijn minder belangrijk, maar hebben wel een fietstraditie zoals Columbia, Denemarken, Luxemburg, Noorwegen en Rusland.
  3. Categorie 3 coureurs: Deze categorie lijkt op de vorige, maar de beschikbaarheid van de gegevens is zodanig, dat slechts drie coureurs kunnen worden vastgelegd. Te noemen zijn: Ierland, Kazchstan, Oostenrijk, Polen, Portugal en Zweden.
  4. Categorie 1 coureur: Dit is de categorie met de "nieuwe" of kleine landen. Het ligt voor de hand om hier niet te veel van vast te leggen. Voorbeelden zijn: Argentinië, Brazilië, Volksrepubliek China, Estland, Finland, etc.

Als men snel een inzicht wil krijgen, dan wordt verwezen naar de pagina Wereldkaart.aspx, waarin op een willekeurig werelddeel kan worden geklikt. Daarna verschijnt een kaart van dat werelddeel en kiest men het land waarnaar men op zoek is. In een aparte tabel verschijnen dan alle kampiooenen van dat land sinds de start van het kampioenschap. Welke landen "clickable" zijn is een kwestie van "trial and error". Let op de cursor, die in een pijltje verandert op het moment dat een land meedoet.

Onderstaand een tabel met alle landen, die (op dit moment) in de database zijn opgenomen. Hierbij is tevens vermeld hoeveel coureurs er per land elk jaar in de database worden opgenomen en een korte schets van de historie per land, althans indien van toepassing.

 

Kampioenschappen: Overzicht Nationale Kampioenschappen op de Weg


NrKampioenschapStartjaarAantalBijzonderheden
1 Nationaal Kampioenschap op de Weg Australie195010Voor het eerst georganiseerd in 1950, geen bijzonderheden.
2 Nationaal Kampioenschap op de Weg België189410Beter gedocumenteerd dan de Nederlandse nationale kampioenschappen. In 1908 was er een internationaal deelnemersveld, waardoor een Fransman derde werd.
3 Nationaal Kampioenschap op de Weg Duitsland191010Opvallend is het feit, dat in de jaren 1928,1934, 1936 t/m 1941, 1949 en 1950 sprake was van een etappekampioenschap, waarbij werd gereden over meerdere wedstrijden. Vanaf 1974 is steeds sprake geweest van een gezamenlijk kampioenschap met Luxemburg en Zwitserland, behalve in 1987 (toen samen met Zwitserland en Liechtenstein), in 1990 naast de andere twee ook met de DDR en van 1991 t/m 1994 alleen samen met Zwitserland. In 1988 haalden slechts twee Duitsers de finish.
4 Nationaal Kampioenschap op de Weg Frankrijk190710In Frankrijk werd vanaf 1907 een nationaal kampioenschap georganiseerd. Tot 1927 op één plek: Rambouillet. Van 1922 tot 1928 en in 1931 werd dit kampioenschap in de vorm van een tijdrit gegoten. Een ander wetenswaardig punt is het jaar 1941 toen er twee kampioenen werden gehuldigd: één voor bezet gebied en één voor niet-bezet gebied. In de jaren 1944 tot en met 1946 was er sprake van een puntenrangschikking: uiterst merkwaardig voor een ééndags wedstrijd. In 1947 tenslotte won de Italiaan Paul Neri het Frans kampioenschap. Aangezien dit toch te gek voor woorden was, werd het overgereden zonder Neri en Emile Idee won, een Fransman!
5 Nationaal Kampioenschap op de Weg Groot-Brittanië194710Tot nu toe hebben we in de database Engeland, Schotland, Wales, etc. aangehouden. Voor het nationaal kampioenschap is dit niet vol te houden, vandaar dat we hier Groot-Brittanië hanteren. Overigens zijn er verschillende jaren waarin bijvoorbeeld door Schotland aparte kampioenschappen werden georganiseerd - deze werden/worden echter niet erkend en dus ook niet bijgehouden.
6 Nationaal Kampioenschap op de Weg Italie190610In een aantal jaren is de titel vergeven door punten op te tellen van de diverse 'etappes'. Verder is in veel jaren gebruik gemaakt van bestaande koersen, waarvan de winnaar werd uitgeroepen tot nationaal kampioen. In 1912 is de titel niet toegekend, omdat zowel Gremo als Beni gediskwalificeerd werden. Tenslotte zijn er van 1885 tot en met 1896 tien niet officiële edities van het Italiaans kampioenschap verreden. Deze laten we voor wat ze zijn.
7 Nationaal Kampioenschap op de Weg Nederland188810Dit kampioenschap bestaat sinds 1888 en stond tot en met 1926 voor alle categoriën open (profs en amateurs). Vanaf 1926 is er een kampioenschap voor de profs sec. Er is verbazingwekkend weinig informatie beschikbaar, hetgeen samenhangt met de status van het wielrennen in die tijd. Wegwedstrijden waren immers tot 1936 verboden in ons vooruitstrevende land.
8 Nationaal Kampioenschap op de Weg Spanje189710De eerste winnaar van het Spaans kampioenschap was een Portugees, José Pessoa. Het kampioenschap kreeg dan ook de toepasselijke titel Internationaal Kampioenschap mee. In 1902 wordt de 3e plek bezet door een tandem. Van 1927-1949 werd het kampioenschap verreden als tijdrit. Hetzelfde geldt voor de periodes 1958-1961 en 1966-1968. In de jaren 1950, 1951 en 1962 was sprake van een etappe-editie. In 2006 werd de titel niet toegekend door een staking van de renners na 3 km koers. Deze staking was gericht op de (on)gefundeerde beschuldigingen vandopinggebruik tegen Spaanse coureurs in het algemeen.
9 Nationaal Kampioenschap op de Weg USA198510Voor het eerst verreden in 1985 als de GP Philadelphia. Dit duurde tot 2005. Vanaf 2006 verreden in Greenville, South-Carolina.
10 Nationaal Kampioenschap op de Weg Zwitserland189210Het oudste nationale kampioenschap ter wereld: dus eerder dan Frankrijk of België. Werd een aantal keren in etappevorm verreden (periode 1968-1973). Daarnaast werd in de periode 1974-1986 het kampioenschap tezamen met Duitsland en Luxemburg verreden en in de periode 1987-1994 tezamen met Duitsland en Liechtenstein.
11 Nationaal Kampioenschap op de Weg Colombia19865Eerste koersjaar 1986. Verder geen bijzonderheden.
12 Nationaal Kampioenschap op de Weg Denemarken19875Vanaf 1987 georganiseerd, waarvan regelmatig samen met Noorwegen en Zweden (bv. In 1987).
13 Nationaal Kampioenschap op de Weg Luxemburg19225Er zijn vele bijzonderheden te melden: > niet georganiseerd van 1991 tot 1996 > in 1928 en 1929 via een puntensysteem > in 1936, 1955, 1956, 1958, 1963-1973, 1987 en 1988 in de vorm van een tijdrit verreden > van 1974-1986 en van 1989 tot 1990 samen georganiseerd met Duitsland en Zwitserland Een probleem voor Luxemburg blijft, dat het een klein land is waarmee nauwelijks een professioneel kampioernschap is te organiseren. Vandaar de vele probeersels.
14 Nationaal Kampioenschap op de Weg Noorwegen19965Noorwegen kent, evenals vele andere landen, vanaf 1996 een elite kampioenschap. De UCI voerde namelijk in dat jaar het UCI-punten systeem in, waarbij ook voor nationale kampioenschappen punten te verdienen waren.
15 Nationaal Kampioenschap op de Weg Rusland19925In 1992 werd her eerste Russische kampioenschap voor profs verreden. In 1989, 1990 en 1991 was er een kampioenschap van de Sovjet-Unie, waarin alle staten mochten meedoen. Hier houden wij geen rekening mee. Tot de val van het systeem was er slechts sprake van (staats)amateurs, geen professionals.
16 Nationaal Kampioenschap op de Weg Ierland19973Geen bijzonderheden.
17 Nationaal Kampioenschap op de Weg Kazachstan19973Voormalige Sovjet Republiek met als hoofdstad Alma-Ata, nu Astana.
18 Nationaal Kampioenschap op de Weg Oostenrijk19693Als eerste koersjaar wordt 1969 aangehouden (we volgen MdC), maar Velo geeft 1997 en de Wielersite start al in 1926.
19 Nationaal Kampioenschap op de Weg Polen19903Vanaf 1921 bestaat er in Polen een amateur-kampioenschap, dat voortduurde tot 1994. Intussen was in 1990 het eerste profkampioenschap verreden en vanaf 1995 (vanwege UCI-initiatieven) is elk jaar een prof-kampioenschap verreden.
20 Nationaal Kampioenschap op de Weg Portugal19593Vanaf 1956 zijn er kampioenschappen (hoewel de Wielersite 1943, 1954 en 1955 ook meeneemt). Het betrof in die beginjaren overigens met name Onafhankelijken, in Portugal waren dat geen profs! Hetzelfde geldt voor 1961 en 1964, terwijl in 1959 een gemengd gezelschap van profs èn onafhankelijken meedeed. Van 1976 tot en met 1984 niet georganiseerd.
21 Nationaal Kampioenschap op de Weg Zweden19873Onduidelijkheid troef in Zweden. Memoire-du-Cyclisme begint al in 1909, de Wielersite in 1930, Wikipedia in 1987 en de Zweedse wielerbond zelf in 1938. Velo houdt het op 1995, maar het meest duidelijk is het Wielerjaarboek 1987-88 (blz. 35). Tussen 1913 en 1985 (periode 1909-1912 onduidelijk) werd 61x het kampioenschap van Scandinavië voor amaterurs verreden. In 1986 was er een 'open' kampioenschap (dus voor profs en amateurs). Zweden kon hier geen profkampioen afleveren. Vanaf 1987 bestaat er een prof-kampioenschap, zij het dat er van 1989-1994 geen kampioenschap is verreden. Overigens regelmatig samen georganiseerd met andere Scandinavische landen.
22 Nationaal Kampioenschap op de Weg Argentinië20001Sinds 1912 bestaat er in Argentinië een kampioenschap op de weg. Tot 2000 voor amateurs etc., met ingang van 2000 voor profs.
23 Nationaal Kampioenschap op de Weg Brazilië20031Eerste koersjaar niet helemaal duidelijk: wij houden Velo aan met 2003. Wikipedia geeft 2001 en de Wielersite zelfs 2000.
24 Nationaal Kampioenschap op de Weg Bulgarije20001Onduidelijkheid over het startjaar (zoals gebruikelijk): Velo hanteert 1997, de Wielersite 2000 en Wikipedia 2001. Wij houden Velo aan.
25 Nationaal Kampioenschap op de Weg Canada19961Het professioneel kampioenschap werd voor het eerst verreden in 1996. Vanaf 1959 bestond er wel een kampioenschap voor amateurs met bijvoorbeeld Steve Bauer als kampioen van 1981 tot 1983.
26 Nationaal Kampioenschap op de Weg Chili19971De Wielersite houdt 20903 als eerste jaar aan, maar Velo en Harens 1997. Wij volgen (wederom) de laatste twee bronnen.
27 Nationaal Kampioenschap op de Weg China19971Onduidelijk over het startjaar: Velo 1997 en de Wielersite 2003. We houden Velo aan. Verder de conclusie, dat er niet echt een vast patroon in zit. Naar de OS 2008 is er actiever georganiseerd, maar de laatste jaren is er geen kampioenschap op de weg geweest.
28 Nationaal Kampioenschap op de Weg Estland19971Geen bijzonderheden.
29 Nationaal Kampioenschap op de Weg Finland19961Voor het eerst verreden in 1996. Tot 1996 werd 52 keer een kampioenschap voor amateurs verreden. Althans wij rekenen ook 1995 daarbij.
30 Nationaal Kampioenschap op de Weg Hongarije19961Startjaar 1996, hoewel Velo 1997 aanhoudt.
31 Nationaal Kampioenschap op de Weg Japan19981Geen bijzonderheden.
32 Nationaal Kampioenschap op de Weg Kroatië19981Geen bijzonderheden.
33 Nationaal Kampioenschap op de Weg Letland19971Eerste editie in 1997.
34 Nationaal Kampioenschap op de Weg Litouwen19971Vanaf 2007 gezamenlijk kampioenschap met Estland en Letland.
35 Nationaal Kampioenschap op de Weg Mexico19991Het is niet helemaal duidelijk, wanneer het startjaar van het profkampioenschap is. Harens en Velo geven 1999, maar de Wielersite 1998. Wikipedia zwijgt in alle talen. Wij houden 1999 aan.
36 Nationaal Kampioenschap op de Weg Nieuw-Zeeland19941Van 1934-1993 een kampioenschap voor amateurs met hier en daar een verdwaalde prof, die overigens (soms) ook mee konden doen in Australië. Kortom verwarring troef.
37 Nationaal Kampioenschap op de Weg Oekraine19971De Wielersite geeft ook een kampioenschap voor de jaren 1984, 1992 en 1996. Wij houden echter Velo aan, dat in 1997 begint.
38 Nationaal Kampioenschap op de Weg Oezbekistan20011Geen bijzonderheden.
39 Nationaal Kampioenschap op de Weg Slovenië19971Geen.
40 Nationaal Kampioenschap op de Weg Slowakije19961Eerste kampioenschap in 1996. Vanaf 2007 wordt het kampioenschap gezamenlijk met Tjechië georganiseerd.
41 Nationaal Kampioenschap op de Weg Tjechië19941Bijzondere historie: vanaf 1887 (!) is er al sprake van het kampioenschap van Bohemen (tot 1914). Na WO I wordt Tsjecho-Slowakije zelfstandig en wordt het amateurskampioenschap verreden (1919-1993). Van 1939-1944 werd het kampioenschap van het Protectoraat Bohemen-Moravië georganiseerd. Vanaf 2007 wordt het kampioenschap gezamenlijk met Slowakije georganiseerd.
42 Nationaal Kampioenschap op de Weg Venezuela19911Eerste editie in 1991, die, merkwaardig genoeg, werd verreden tijdens GP Nencini in Italie. Dit geldt ook voor 1992 en 1993. Daarna pas vanaf 1999 in eigen land.
43 Nationaal Kampioenschap op de Weg Wit-Rusland19961Geen bijzonderheden.
44 Nationaal Kampioenschap op de Weg Zuid-Afrika19951Moeizame start, maar is sinds 1997 serieus beoefend.