Giro d'Italia: een Korte Historische Schets

Voor de Italianen is er maar één koers: de Giro. Om de Giro voorbij te zien trekken, zet de gemiddelde Italiaan alles opzij. De kerk doet ook een duit in het zakje en bovenal is de Giro doordesemd met de Italiaanse geschiedenis.

De eerste editie van de Giro werd georganiseerd in 1909. Zij werd daarmee de derde ronde na de Tour (1903) en de Ronde van België (1908). Het idee voor de Giro werd met name afgeleid van de Tour. Initiator was, net als bij de Tour, een sportkrant en wel de Gazzetta dello Sport. Eigenaar en oprichter Emilio Costamagna reageerde op suggesties van fietsconstructeur Atala, dat concurrent Corriere della Sera bezig was een Giro te organiseren samen met ondermeer Bianchi.

Snel handelen leidde tot de aankondiging van de Giro op 24 augustus 1908. Het aardige was, dat de Corriere della Sera zich bij dit initiatief aansloot en daarmee een breed draagvlak creeërde. De verliezende krant Corriere della Sera loofde bovendien nog een extra prijs uit aan de winnaar van maar liefst 3000 lire. Tot op de dag van vandaag bestaat deze situatie nog. Evenals bij de Tour geldt ook hier, dat de kleur van de organiserende krant (in dit geval roze) uiteindelijk (dat wil zeggen in 1931) model stond voor de kleur van de leiderstrui.
De eerste koersdirecteur was Armando Cougnet. Hij zwaaide van 1909 tot 1948 de scepter over de Giro. Hij wordt opgevolgd door de charismatische Vincenzo Torriani, die al actief was vanaf 1946 en tot 1992 aanblijft. De volgende directeur was Carmine Castellano, die van 1992 tot 2004 de scepter over de Giro zwaait. Vanaf 2004 tenslotte is Angelo Zomegnan de eindverantwoordelijke, een man die dol is op finishes in binnensteden en vergelijkbaar spektakel en die tevens streeft naar een (zeer) selectief parcours.

De Giro is ondanks alle inspanningen toch vooral een Italiaans feestje, zij het dat de Belgen altijd wel een bijzondere relatie met de Giro hebben gehad. Dit leidde ondermeer tot zeven Girozeges, vooral dankzij de kannibaal Eddy Merckx.

Een ander kenmerk van de Giro is de vanaf het begin gehanteerde commerciële aanpak. Dit betekent vanaf de start in 1909 gesponsorde ploegen, met zelfs in 1912 alléén een ploegenklassement, en dus geen landenploegen zoals bij de Tour. Hierdoor kon bijvoorbeeld echt strijd worden geleverd door de helden Coppi en Bartali, die steeds voor verschillende ploegen reden.


Ook grote jongens als Luigi Ganna en Alfredo Binda kwamen daardoor beter uit de verf.

Mede door deze vruchtbare bodem is Italië het eerste land, waarin gewerkt werd met de zogenaamde extra-sportieve merken. Fiorenzo Magni was in de jaren 50 de eerste renner met zo'n contract en wel met Nivea (Magni was kaal). Ook Bartali met het merk Brooklyn (regenjassen) liet zich niet onbetuigd.

De eerste Giro startte op 13 mei 1909 om 2.53 AM (!) en vertrok van het Loreto-plein in Milaan. Er deden 127 wielrenners mee, waarvan er slechts 49 in Milaan weer aankwamen. Op de winnaar lag een prijs te wachten van 5325 lire, terwijl nummer 49 nog altijd 300 lire in z'n zak kon steken. Ter vergelijking: de directeur van de Giro was goed voor een maandsalaris van 150 lire - de coureurs werden dus meteen al goed betaald.